Archives

Galeri

Gölge Oyununun İlk Kadın ‘Hayalisi’

Türkiye’nin önde gelen Karagöz ustalarından Suat Veral’dan eğitim alan Merve İlken, yıllar içinde kendisini geliştirerek ülkenin ilk kadın “hayalisi” oldu.

Türkiye’nin önde gelen Karagöz ustalarından Suat Veral’dan eğitim alan Merve İlken, yıllar içinde kendisini geliştirerek ülkenin ilk kadın “hayalisi” oldu. İzleyenlerin perdede gördükleri Karagöz ve Hacivat karakterlerinin erkek olması nedeniyle duydukları sesin de bir erkeğe ait olduğunu düşündüklerini söyleyen İlken, perdenin arkasından çıktığında seyircinin bir kadın görünce şaşırdığını anlattı.

Merve İlken, “Hatta bazı anneler ‘Benim kızım da sizin gibi olsa keşke.’ diyor. Eğitimlerimizde kız çocukları ile erkek çocuklarını tabii ki ayırt etmiyoruz. Bu onur ve gurur verici bir şey. Bir kadın olarak da bu tarz tepkiler almak çok hoş.” dedi.

Geleneksel Türk gölge oyununu, genç kuşaklara tanıtmak için çalışmalar yaptığını anlatan İlken, 7’den 77’ye her yaş diliminden öğrencileri olduğundan bahsetti.

Kendisinin ahilik sistemiyle yetiştiğini ve çıraklarını da bu şekilde eğittiğini söyleyen İlken, “Benim ustalarım nasıl bir ahilik sistemiyle geldiyse ben de o şeklide yetiştim. Ustamın mutfağında piştim. Bu noktada Türkiye’nin ilk kadın Karagöz sanatçısı yetişti.

Genel

Gürcü Çocuklar Karagöz ile Tanıştı

Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te, Hayalî Suat Veral ile Türkiye’nin ilk kadın Karagöz sanatçısı Merve İlken tarafından geleneksel Türk gölge oyunu Karagöz-Hacivat sahnelendi.

Tiflis Yunus Emre Enstitüsünün ev sahipliğinde, 26 Haziran 2019 tarihinde gerçekleşen gösteri öncesi konuşan Hayalî Suat Veral, yaklaşık 41 yıllık birikimini gençlere öğretmeye çalışırken dünyanın birçok şehrinde sergiledikleri gösterilerle Türk kültürünü tanıtmaya çalıştıklarını aktardı.

Türkiye’deki ve dünyadaki kız çocuklarına, genç kızlara, kadınlara ve annelere, sanat yoluyla örnek olabilmek amacıyla yolda çıktığını aktaran sanatçı Merve İlken ise, Gürcistan’da Karagöz’e gösterilen ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Başta çocuklar olmak üzere tüm katılımcıların beğeniyle izlediği “Karagöz” gösterisi sonrası, gölge oyununda kullanılan karakterlere ait tasvir yapım atölyesi düzenlendi.

Aynı zamanda Tiflis Büyükelçiliği’ni de ziyaret eden sanatçılarımız, Büyükelçimiz Sayın Fatma Ceren YAZGAN hanımefendiye de hediye takdiminde bulundular.

“Karagöz” gösterisi ve atölyesi, ebru atölye çalışmalarının da yer alacağı 2. Uluslararası Geleneksel El Sanatları Atölyesi Festivali kapsamında, 28-30 Haziran tarihleri arasında da sergilenecek.

 

https://yee.org.tr/tr/haber/gurcu-cocuklar-karagoz-ile-tanisti

Galeri

500 Yıllık Kültür Mirası Sahnelendi

Türk gölge oyununun önemli ustalarından Suat Veral ile Türkiye’nin ilk kadın gölge oyun sanatçısı Merve İlken, Kağıthane Belediyesi’nin Ramazan ayı etkinlikleri kapsamında ‘Hacivat Karagöz’ gölge oyunuyla sahne aldı.

Kağıthaneliler Ramazan’da Türk gölge oyununun önemli ustalarından Suat Veral ve Türkiye’nin ilk kadın gölge oyun sanatçısı Merve İlken ile buluştu. Geleneksel Türk kültüründe orta oyunu ve meddahla birlikte ayrı bir öneme sahip olan Gölge Oyunu Karagöz, 500 yıllık bir tarihe sahip.

Hasbahçe Etkinlik Alanı’nda sahnelenen ve Suat Veral’in özel projesi olan Dev Gölgeler Oyunu’nda günümüze dair sosyal konular da hiciv sanatı ele alınarak işlendi. Özellikle çocukların yakından takip ettiği gölge oyununda sağlıklı beslenme, paylaşım ve misafirperverlik gibi konular; Karagöz ve Hacivat’ın o esprili anlatımıyla izleyiciye aktarıldı. Oyunun sonundaysa Suat Veral ve Merve İlken perde önüne geçerek, izleyicilerin gölge oyunu hakkında merak ettiği konuları cevaplandırdı.

Geleneksel Türk gölge oyununa desteklerinden ötürü Kağıthane Belediye Başkanı Mevlüt Öztekin’e teşekkür eden Veral ve İlken; ‘’ Bu kültürün yaşatılması için böylesi organizasyonlar çok önemli. Dahası Kağıthane Belediyesi, gölge oyunu kültürünün yeni kuşaklara aktarılması için ücretsiz atölye çalışmaları da yapıyor. Bu sayede kültürümüz nesilden nesile aktarılmış olacak.’’ diye konuştu.

 

www.kagithane.istanbul

Genel

23 Nisan’ı Pakistan’lı Çocuklar Karagöz ile Kutladı

Pakistan’ın Lahor şehrinde 22-24 Nisan 2019 tarihleri arasında, geleneksel gölge oyunu sanatçıları Hayali Suat VERAL ve ilk kadın Karagöz sanatçısı Merve İLKEN eşliğinde “Karagöz” ile tanışan çocuklar, atölye çalışmalarında da gönüllerince vakit geçirdi.

Pakistanlı yetim çocuklarla bir araya gelinen etkinlik, Learning Allaince School öğrencileri ve velilere yönelik gerçekleşen gösteri, 60 bin öğrenci kapasiteli Lahor Üniversitesinde öğrenci ve akademisyenler için sergilendi.

 

 

Genel

Hayali, Büyüyünce “Hayali” Olmak

Hayali, büyüyünce “hayali” olmak – Baba mesleği geleneksel Türk gölge oyununa küçük yaşlarda ilgi duymaya başlayan lise üçüncü sınıf öğrencisi Şevval Veral, Karagöz ve Hacivat’a sesiyle hayat vererek bu sanat dalına “en genç hayali” olarak katkı sağlıyor – Türkiye’nin ilk kadın gölge oyunu sanatçısı Merve İlken ile eğitim çalışmalarına 5 yıldır devam eden Şevval’in tek arzusu, bu sanat dalında kendisini geliştirerek “hayali” olmak – Şevval Veral: “Perdenin arkasındayken heyecanlanıyorum.

Oyun bitince, izleyicilerle konuşmak, onların beğenilerini duymak çok güzel. İnsanların yüzündeki mutluluk beni de gururlandırıyor. Bu yaşta bu mesleğe başladığım için de gurur duyuyorum, yaşıtlarıma da örnek olduğumu düşünüyorum”

Küçük yaşlarda merak sardığı baba mesleği gölge oyununun inceliklerini öğrenen lise üçüncü sınıf öğrencisi 16 yaşındaki Şevval Veral’in tek isteği kendisini geliştirerek bir gün “hayali” olmak.

Kağıthane Anadolu İmam Hatip Lisesinde okuluna devam eden Veral, yaşıtlarının çoğu zamanını tablet ve akıllı telefonlarla geçirirken, o kendisini geleneksel Türk gölge oyununa adadı.

Babası usta sanatçı Suat Veral ile Türkiye’nin ilk kadın gölge oyunu sanatçısı Merve İlken’in izinden giden Şevval Veral’in büyüdüğünde tek hayali, iyi bir gölge oyunu ustası olmak.

Geleneksel Türk gölge oyunu sanatında iyi bir noktaya gelmek için 5 yıldır Merve İlken ile birlikte çalışmalarını sürdüren Şevval Veral, İlken’den karakter çizimi, konuşma ve diyalog dersleri alıyor.

– “Perdenin arkasındayken heyecanlanıyorum”

Türk gölge oyunuyla çok küçük yaşlarda tanışan 16 yaşındaki Şevval Veral, AA muhabirine, gölge oyununun zevkle yapılan bir meslek olduğunu, beyaz perdedeki karakterleri insanlara yansıtmaktan büyük keyif aldığını anlattı.

Veral, özellikle çocukların gölge oyunu karakterlerini gördüklerinde gülmelerinden mutlu olduğunu dile getirdi.

Gölge oyunu çalışmalarını ustası Merve İlken ile yürüttüklerini belirten Veral, “Ustam bana ilk önce çizim dersi verdi yani bir karakterin nasıl çizileceğini, derinin nasıl işleneceğini, nasıl boyanacağını öğretti. Aynı zamanda konuşma ve diyalogların nasıl olması gerektiğini anlatıyor. Karagöz ve Hacivat’ın nasıl oynatılacağını, sopalarının nasıl takılacağını gösteriyor. Bu eğitimi yaklaşık 5 yıldır alıyorum.” diye konuştu.

İlk gösterisini ustası İlken ile birlikte 14 Haziran’da Kağıthane’de gerçekleştirdiğini ifade eden İlken, “Perdenin arkasındayken heyecanlanıyorum. Oyun bitince, izleyicilerle konuşmak, onların beğenilerini duymak çok güzel. İnsanların yüzündeki mutluluk beni de gururlandırıyor. Bu yaşta bu mesleğe başladığım için de gurur duyuyorum, yaşıtlarıma da örnek olduğumu düşünüyorum.” diye konuştu.

Hedefinin bu meslekte ilerlemek, gölge oyununu tanıtmak olduğunu dile getiren Veral, babası Suat Veral ve ustası İlken ile gölge oyununu yaşatmak için Karagöz Okulu kurmayı hedeflediklerini de aktardı.

Şu an için önceliğinin okulu olduğunu belirten Veral, “Ama aklımda hayali olmak, sanatçı olmak var.” dedi.

– “Kız çocukları bu sanata el atıyor”

Karagöz Ustası Suat Veral da geleneksel Türk gölge oyununun cefasını çeken bir usta olarak, kızının kendi yolunda ilerlemesinin mutluluğunu yaşadığını dile getirdi.

Yıllardır, gençlerin de geleneksel Türk gölge oyununu öğrenmeleri yönünde çaba sarf ettiğini anlatan Veral, şöyle konuştu.

“Kızımın bu geleneksel sanatımıza el atması, el alması çok önemli. Zaten bizim sanatlarımız, zanaatlarımız genlere bağlı bir şey. Toplumsal değerleri geçmişte atalarımız yapmış, kuşaklar içinde bir şekilde birileri tekrar ele almışlar. Günümüz ortamında Şevval’in bu sanatı işlemesi çok önemli. Bir çok şeyin çabuk tüketildiği günümüzde Şevval’in bu sanatı ele alması çok önemli. Artık kız çocukları bu sanata el atıyor. Geçmişteki koşullar kız çocukları ve kadınlar için uygun olmayabilir ama Şevval ve Merve günümüzde kadınların gücünün ne kadar ortada olduğunu, yapamayacakları hiç bir şeyin olmadığını ortaya koydu.”

Veral, çevresinden de gölge oyununa ilginin arttığını gözlemlediğini belirterek, “Bu kültür hep birlikte yaşatılmalı, varlığını öyle hissettirmeli. Beyaz perdenin arkasında hissettiğim ve yaşadığım şeyleri ortaya koydum. Bunun övgülerini de sevgilerini de katlanarak almaya başladım. Gittiğimiz her yerde hedef kitlemiz çocuklar ve gençler. Belli yaş grupları geçmişteki özlemlerini anlatıyor ama yeni nesil tanımıyor. Bu yüzden çocuklar ve gençler benim hedefimdi.” ifadelerini kullandı.

Gölge sanatının, perdenin yansıyan tarafında bir ulusu, toplumu ve bir değeri yansıttığını dile getiren Veral, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hacivat ve Karagöz her ne kadar birbiriyle didişiyor gibi gözükse de her oyunun sonunda toplumsal barışı simgeler. Karagöz ve Hacivat da olduğu gibi perdeden halka yansıyor. Onun için Şevval ve gençler, bu sanatın yaşatılması noktasında önemli bir çığır açacaklardır. Karagöz Okulu’nun ve Karagöz Müzesi’nin kurulması da bir gereksinimdir.”

 

İSTANBUL (AA) – ÇİĞDEM ALYANAK

https://www.aa.com.tr/tr/yasam/hayali-buyuyunce-hayali-olmak/850088

Genel

Türkiye’nin İlk Kadın Karagöz Sanatçısı

  • Sabit Yazı

Türkiye’nin önemli Karagöz ustalarından Suat Veral’ın yetiştirdiği 23 yaşındaki Merve İlken, Türkiye’nin ilk kadın Karagöz ustası olmaya hazırlanıyor. Yaklaşık 5 yıldır, Suat Veral’ın gösterilerinde “yardak” olarak çalışan İlken, bu alanda bir ilk olmanın heyecanını yaşıyor. 33 yıllık Karagöz ustası Suat Veral, AA muhabirine yaptığı açıklamada, aynı zamanda yeğeni olan Merve İlken’i, Türkiye’nin ilk kadın Karagöz ustası olması için yetiştirdiğini söyledi. Gittikleri bütün fuar, festival ve oyunlarda, İlken’in “yardak”(yardımcı) olarak görev yaptığını anlatan Veral, “Ben 33 yıldır bu sanatın içindeyim. Hiçbir zaman ‘tamam’ demedim. Onun için Merve de Ahilik geleneğinden geldiği şekilde yetişmeye devam ediyor” dedi.

Seslendirmeden dolayı Karagöz sanatçılarının bugüne kadar hep erkek olduğunu anımsatan Veral, “Evin reisi annedir. Dolayısıyla bugün genç kızlarımız, belki bir sanat ve meslek öğrenmek ya da kendilerini eğlendirmek için Karagöz sanatına eğilebilir. Kadınların bu sanat dalında da önlerini açmak gerekiyor. Belki kadınlar, Karagöz’ü çocuklarla daha iyi bütünleştirecek, bizlerden daha iyi diyalog kurabilecek. Karagöz oyununu yaygınlaştırdıkları gibi aile içinde birlik ve beraberliği de oluşturacaklar. Belki bu komşuya da yansıyacak, komşular da bu kültürden istifade edecek. Dolayısıyla, Karagöz ve Hacivat kadınlar da olabilir düşüncesinde Merve bir ilktir. Umarım Merve gibiler çoğalır” dedi.

Hayalinin, Karagöz sanatıyla ilgilenen, tasvirini yapan, oyununu oynatan, kurgulayan, perdesini kuran, seslendirmeyi yapan kişi olduğunu belirten Veral, Merve İlken’in çok küçük eksikleri dışında, hayalinin bütün hünerlerini sergileyebildiğini anlattı.

Merve İlken’in, ileride perdeye yansıtacağı gösterilerinde Karagöz ve Hacivat temasıyla ortaya çıkarak, diğer karakterleri de bir kadın sesiyle perdede oynatabileceğini söyleyen Veral, “Merve’nin eğitimi için, profesyonel sahnede oyununa ‘Zenne’ karakteriyle giriş yapıyoruz. Merve böylece, yaptığı seslendirmeyle perde hakimiyetine alışmaya başlıyor. Karagöz, takip, yoğrulma ve pişmeyle gelen bir sanat. Usta ne zaman ‘tamam’ derse, o zaman o iş olur. Merve benim yardağım olarak çalışıyor. Yardak, hayalinin yardımcısıdır, defe vurandır. Çıraklık da öyle başlar. Hayalinin yaptığı oyunun ezberi kendisinde de olur ” dedi.

 

www.aa.com.tr